Wie een ouder bankstel of een antieke fauteuil in huis heeft, behandelt die vaak net zo als een moderne bank. Dat is precies waar het misgaat. Stof, vulling en lijm uit een eerdere periode reageren anders op water, warmte en schoonmaakmiddel dan het materiaal van vandaag.

Het eerste verschil zit in de vezel. Oude bekleding is meestal wol, katoen of linnen, en de kleurstof daarin is zelden zo kleurvast als bij hedendaagse meubelstof. Een middel dat op een moderne bank niets doet, kan bij oud textiel kleur meenemen. Test daarom altijd eerst op een plek die niemand ziet: de achterkant, de onderrand, of onder een kussen. Maak een witte doek licht vochtig, druk die tien seconden aan en kijk of er kleur op de doek achterblijft. Blijft er kleur achter, stop dan en laat het over aan iemand die het beroepsmatig doet.

Het tweede verschil zit in de vulling. Paardenhaar, kapok en oude schuimvulling nemen water op en geven het traag weer af. Een plek die aan de buitenkant droog aanvoelt, kan vanbinnen dagen vochtig blijven. Dat is hoe muffe geur ontstaat, en die geur zit dan niet in de stof maar in de vulling. Gebruik daarom zo min mogelijk vocht en werk in dunne lagen.

Het derde verschil zit in het frame. In oudere meubels is het houtwerk vaak verlijmd met dierlijke lijm, en die lijm wordt zacht van warmte en vocht. Een stoomreiniger die op een modern bankstel prima werkt, kan bij zo'n frame de verbindingen losmaken. Bij oud meubilair is stomen dus niet automatisch de veiligste keuze.

Wat wel altijd helpt: regelmatig stofzuigen met een zachte borstel en lage zuigkracht. Zand en gruis zakken naar de voet van de vezel en werken daar als schuurpapier, elke keer dat er iemand op gaat zitten. Dat is de schade die je niet ziet gebeuren maar wel terugziet in kale plekken op de zitting en de armleuning.

Bij een vlek geldt: deppen, niet wrijven, en van buiten naar binnen werken. Wrijven duwt de vlek dieper de vezel in en maakt de rand groter. Bij een waterkring is die rand trouwens het echte probleem, niet de vlek zelf, want daar is het vuil naartoe geschoven dat eerst verspreid in de stof zat.

En het eerlijke antwoord op de vraag wanneer je het uit handen geeft: bij een stuk met waarde, bij waterschade, bij geur die na drogen terugkomt, en bij alles waarvan je de samenstelling niet kent. Een specialist als SuperReiniging bepaalt eerst de vezel en de kleurechtheid en kiest daar de methode bij, in plaats van andersom. Dat scheelt bij oud meubilair het verschil tussen opknappen en beschadigen.